Nowa perspektywa w leczeniu AMD

ZWYRODNIENIE PLAMKI ZWIĄZANE Z WIEKIEM

Czym jest AMD?

AMD (ang. age-related macular degeneration) jest to zwyrodnienie plamki żółtej postępujące wraz z wiekiem. Jako choroba przewlekła, AMD może skutkować nieodwracalnym zanikiem zdolności widzenia centralnego. W krajach uprzemysłowionych AMD stanowi główną przyczynę utraty wzroku1.

Wczesne objawy choroby obejmują nagromadzenie złogów (zwanych druzami) pod plamką oraz nieprawidłowości pigmentowe, takie jak jasne lub ciemne punkty w obrębie plamki2.

AMD można zdiagnozować za pomocą prostego badania okulistycznego. Wczesne wykrycie zmian, wynikające z regularnych badań kontrolnych przez optyka lub okulistę, pozwala zidentyfikować chorobę jeszcze przed wystąpieniem groźnych powikłań3,4.

Kto jest w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na AMD?

Wiek jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju AMD. Częstość występowania choroby wzrasta wraz z wiekiem, a prawdopodobieństwo zachorowania jest największe po 65 roku życia. Pozostałe, istotne czynniki ryzyka rozwoju AMD to:

  • Rodzinna historia choroby — osoby, u których w rodzinie zdiagnozowano AMD są znacznie bardziej narażone na wystąpienie tej choroby. W tym przypadku osoby powyżej 50 roku życia powinny zasięgnąć opinii okulisty w celu uzyskania informacji na temat ryzyka wystąpienia choroby.
  • Palenie tytoniu — badania wykazują, że palenie może ponad dwukrotnie zwiększyć ryzyko rozwoju AMD.

Jak można spowolnić rozwój AMD?

Szczególnie zalecana jest konsultacja z optykiem lub okulistą, która pozwoli na wczesne wykrycie stadium choroby. Po rozpoznaniu AMD niezwykle ważne jest systematyczne monitorowanie jej rozwoju. Istotną rolę może również odgrywać zdrowy styl życia, odpowiednia dieta wzbogacona suplementami oraz kategoryczne zaprzestanie palenia papierosów. 7,8

2RT. Nowa perspektywa w leczeniu AMD

Czym jest 2RT?

2RT (ang. Retinal Rejuvenation Therapy — terapia odmładzająca siatkówkę oka) to nieinwazyjny zabieg laserowy stymulujący naturalny, biologiczny proces regeneracji oka, którego celem jest leczenie wczesnych stadiów zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD). Zabieg ten wykonuje się w gabinecie okulistycznym, a czas jego trwania nie przekracza zazwyczaj 10 minut.

Jak działa 2RT?

Zabieg 2RT wykonuje się za pomocą nanosekundowych impulsów światła laserowego o niskiej energii, skierowanych na małe, ściśle określone obszary zewnętrznej części plamki żółtej. Badania kliniczne wykazały, że stosowanie światła laserowego 2RT poprawia funkcjonowanie zarówno oka leczonego, jak i nieleczonego9. U wielu pacjentów odnotowuje się również zmniejszenie liczby druzów9.

W konwencjonalnej terapii laserowej siatkówki oka wykorzystuje się milisekundowe impulsy wiązki zabiegowej. Dla porównania, w terapii 2RT stosowane są nanosekundowe impulsy światła laserowego o niskiej energii, których zadaniem jest wywołanie pożądanego działania terapeutycznego, przy jednoczesnej ochronie wrażliwych struktur oka, przed uszkodzeniami koagulacyjnymi10.

Inna, dostępna na rynku terapia anty-VEGF, polegająca na wstrzykiwaniu leków (przeciwdziałających wzrostowi śródbłonka naczyniowego) bezpośrednio do oka, jest stosowana wyłącznie przy leczeniu wysiękowej postaci AMD – finalnego stadium choroby. Zabieg 2RT wykonuje się natomiast znacznie wcześniej, przez co umożliwia leczenie AMD już na wczesnym etapie.

Jak wygląda sam zabieg?

2RT to zabieg wykonywany w warunkach ambulatoryjnych i niewymagający pobytu w szpitalu.

Bezpośrednio przed jego rozpoczęciem, lekarz okulista podaje krople, których zadaniem jest przygotowanie oka do zabiegu. Następnie na oku umieszczana jest soczewka kontaktowa, a impulsy światła laserowego 2RT przesyłane są za pośrednictwem mikroskopu. Podczas zabiegu, pacjent będzie słyszał impulsy jako krótkie kliknięcia, może również dostrzec jasne błyski wiązki celowniczej lasera, używanej przez okulistę, w celu prawidłowego skierowania wiązki zabiegowej.

Warto podkreślić, że zabieg 2RT jest bezbolesny. Pacjent może odczuwać niewielki wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego po umieszczeniu soczewki kontaktowej, jednak w żaden sposób nie odczuje działania samego lasera.

ZWYRODNIENIE PLAMKI ZWIĄZANE Z WIEKIEM

Co dzieje się po przeprowadzeniu zabiegu?

Wkrótce po zabiegu pacjent może powrócić do wykonywania codziennych czynności. Lekarz będzie ponownie sprawdzał stan oka w czasie okresowych wizyt kontrolnych. Należy jednak pamiętać, że leczenie AMD to ciągły proces, trwający przez całe życie pacjenta, dlatego nawet po przeprowadzeniu zabiegu 2RT konieczne będzie odwiedzanie okulisty co trzy-sześć miesięcy.

Jakie działania uboczne może wywołać zabieg 2RT?

Podobnie jak w przypadku każdego zabiegu oka, 2RT może wywołać działania uboczne.

Przed zabiegiem zaleca się omówienie z okulistą możliwych korzyści i zagrożeń związanych z tą metodą leczenia.

Na drodze badań klinicznych wykazano, że powikłania lub działania niepożądane, związane z metodą 2RT, zarówno te występujące w trakcie, jak i po zakończeniu zabiegu, występują niezwykle rzadko. Odnotowano jeden przypadek miejscowego krwawienia z siatkówki w czasie trwania zabiegu, jednak nie spowodował on żadnych negatywnych skutków dla pacjenta ani nie wymagał dodatkowego leczenia9.

JAKI WPŁYW MA AMD NA ZDOLNOŚĆ WIDZENIA?

Plamka żółta to niewielki, lecz istotny element siatkówki oka, zlokalizowany w tylnej jej części. Ma około 5 mm średnicy i w dużej mierze odpowiada za naszą zdolność szczegółowego widzenia centralnego. Wczesne stadium AMD może nie wpływać (lub wpływać wyłącznie w niewielkim stopniu) na tę właśnie zdolność. Wraz z rozwojem choroby zdolność szczegółowego widzenia ulega jednak pogorszeniu. W późnym, końcowym stadium choroby następuje całkowita utrata możliwości szczegółowego widzenia centralnego — tzw. ślepota prawna lub praktyczna2-5.

Kto może odnieść korzyści z leczenia metodą 2RT?

W pierwszej kolejności konieczne jest wykonanie badania oczu, w celu zakwalifikowania pacjenta do zabiegu 2RT. Konsultacja z okulistą pomoże określić szereg czynników decydujących o tym, czy 2RT będzie właściwą metodą leczenia. Podstawowe kryteria:

  • Obecność wczesnego stadium AMD sygnalizowana dużym nagromadzeniem złogów pod plamką (zwanych druzami) oraz/lub nieprawidłowości pigmentowe, takie jak jasne lub ciemne punkty w obrębie plamki2-5.
  • Rozszerzenie źrenicy > 5 mm w oku wymagającym leczenia.

Materiały referencyjne

  1. World Health Organisation (WHO), Global Initiative for the Elimination of Avoidable Blindness: action plan 2006-2011. [http://www.who.int/blindness/Vision2020_report.pdf]
  2. Ferris FL et al; Clinical Classification of Age-related Macular Degeneration. Ophthalmology 2013;120:844-851.
  3. Wang JJ, Rochtchina E, Lee AJ, et al. Ten-year incidence and progression of age-related maculaopathy: the Blue Mountains Eye Study. Ophthalmology 2007;114:92-8.
  4. Seddon JM, Sharma S, Adelman RA. Evaluation of the clinical age- related maculaopathy staging system. Ophthalmology 2006;113:260-6.
  5. Eyes on the future – A clear outlook on age-related macular degeneration’. Report by Deloitte Access Economics & Macular Degeneration Foundation, 2011
  6. Taylor HR, Keeffe JE, Vu HT, et al. Vision loss in Australia.Med J Aust 2005 Jun 6;182(11):565-

  7. A Simplified Severity Scale for Age-Related Macular Degeneration. AREDS Report No. 18. Arch Ophthalmol. 2005;123(11):1570-1574. doi:10.1001/archopht.123.11.1570
  8. High-Dose Supplementation With Vitamins C and E, Beta Carotene, and Zinc for Age-Related Macular Degeneration and Vision Loss: AREDS Report No. 8; Arch Ophthalmol. 2001;119(10):1417-1436
  9. Guymer, R.H., et al., Nanosecond-laser application in intermediate AMD – 12-month results of fundus appearance and macular function. Clin Experiment Ophthalmol. 2013 Oct 3. doi: 10.1111/ceo.12247
  10. Wood, J.P., et al., Nanosecond pulse lasers for retinal applications. Lasers Surg Med, 2011. 43(6): p. 499-510.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *